Skolioza to jedna z najczęściej diagnozowanych wad postawy u dzieci i młodzieży. Wbrew powszechnemu przekonaniu nie jest to jedynie „krzywy kręgosłup”. Skolioza oznacza trójpłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa, które – jeśli nie jest odpowiednio leczone – może stopniowo się pogłębiać wraz ze wzrostem dziecka.

Czym jest skolioza?

Skolioza to trwałe skrzywienie kręgosłupa przekraczające 10 stopni według kąta Cobba. Oprócz odchylenia na boki dochodzi również do rotacji kręgów oraz zmian w ustawieniu klatki piersiowej i miednicy.

Najczęściej skolioza rozwija się u dzieci w okresie intensywnego wzrostu, czyli między 10. a 16. rokiem życia. Właśnie wtedy szczególnie ważna jest regularna kontrola postawy.

Do objawów, które mogą zwrócić uwagę rodziców, należą między innymi:

  • nierówna wysokość barków,
  • wystająca łopatka,
  • asymetria talii,
  • przechylanie tułowia na jedną stronę,
  • nierówne ustawienie bioder,
  • garb żebrowy widoczny podczas skłonu.

Od czego zależy sposób leczenia?

Nie każde skrzywienie wymaga takiego samego postępowania. Lekarz bierze pod uwagę kilka czynników:

  • wiek dziecka,
  • stopień skrzywienia,
  • tempo wzrostu,
  • ryzyko dalszej progresji,
  • lokalizację skoliozy.

Na tej podstawie dobierana jest odpowiednia metoda leczenia.

Obserwacja – gdy skrzywienie jest niewielkie

Jeżeli skolioza ma niewielkie nasilenie i nie wykazuje tendencji do pogłębiania się, lekarz może zalecić regularne kontrole.

Nie oznacza to jednak braku leczenia. Dziecko pozostaje pod opieką specjalisty, który monitoruje rozwój skrzywienia i w razie potrzeby podejmuje kolejne działania.

W okresie szybkiego wzrostu wizyty kontrolne mają szczególne znaczenie, ponieważ właśnie wtedy skolioza może rozwijać się najbardziej dynamicznie.

Fizjoterapia – podstawa leczenia skoliozy

Jednym z najważniejszych elementów terapii jest odpowiednio dobrana rehabilitacja.

Ćwiczenia prowadzone przez fizjoterapeutę mają na celu:

  • poprawę postawy,
  • wzmocnienie mięśni stabilizujących kręgosłup,
  • zwiększenie ruchomości,
  • naukę prawidłowych wzorców ruchowych,
  • poprawę symetrii ciała.

Coraz częściej stosowane są specjalistyczne metody leczenia skoliozy, takie jak metoda Schroth czy FITS, które dobierane są indywidualnie do rodzaju skrzywienia.

Systematyczna rehabilitacja pozwala poprawić funkcjonowanie dziecka oraz wspiera efekty innych metod leczenia.

Kiedy potrzebny jest gorset ortopedyczny?

Jeżeli istnieje ryzyko dalszego pogłębiania się skrzywienia, lekarz może zalecić leczenie z wykorzystaniem gorsetu ortopedycznego.

Jego zadaniem jest:

  • zahamowanie postępu skoliozy,
  • utrzymanie prawidłowego ustawienia kręgosłupa podczas wzrostu,
  • zmniejszenie ryzyka konieczności leczenia operacyjnego.

Najlepsze efekty uzyskuje się wtedy, gdy gorset wykonywany jest indywidualnie dla konkretnego pacjenta. Uwzględnia on rodzaj skrzywienia, budowę ciała oraz etap rozwoju dziecka.

Sam gorset nie zastępuje rehabilitacji – obie metody wzajemnie się uzupełniają.

Czy dziecko musi nosić gorset przez całą dobę?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez rodziców.

Czas noszenia gorsetu zależy od zaleceń lekarza prowadzącego. U części dzieci konieczne jest noszenie go przez kilkanaście, a nawet ponad 20 godzin na dobę. W innych przypadkach zalecany czas może być krótszy.

Najważniejsze jest przestrzeganie zaleceń specjalisty. Regularność ma ogromny wpływ na skuteczność leczenia.

Leczenie operacyjne – kiedy jest konieczne?

Operacja jest ostatecznością i stosuje się ją jedynie u części pacjentów.

Najczęściej rozważa się ją wtedy, gdy:

  • skrzywienie osiąga bardzo duże wartości,
  • mimo leczenia nadal się pogłębia,
  • powoduje zaburzenia funkcjonowania narządów lub znaczne deformacje tułowia.

Współczesne leczenie operacyjne pozwala uzyskać bardzo dobre efekty, jednak dzięki odpowiednio wcześnie rozpoczętej terapii wielu dzieci udaje się uniknąć zabiegu.

Rola rodziców w leczeniu skoliozy

Skuteczność terapii zależy nie tylko od lekarza czy fizjoterapeuty, ale również od zaangażowania całej rodziny.

Rodzice mogą wspierać dziecko poprzez:

  • motywowanie do regularnych ćwiczeń,
  • pilnowanie czasu noszenia gorsetu,
  • uczestniczenie w wizytach kontrolnych,
  • budowanie pozytywnego nastawienia do leczenia.

Szczególnie u nastolatków wsparcie psychiczne ma ogromne znaczenie. Dobrze dopasowany gorset oraz zrozumienie celu terapii pomagają zaakceptować leczenie i zwiększają szansę na jego powodzenie.

Dlaczego indywidualne dopasowanie gorsetu ma znaczenie?

Każda skolioza jest inna, dlatego nie istnieje jeden uniwersalny gorset odpowiedni dla wszystkich pacjentów.

W Relax-Med gorsety ortopedyczne do leczenia skoliozy wykonywane są indywidualnie dla każdego dziecka. Cały proces poprzedza szczegółowa konsultacja oraz analiza dokumentacji medycznej. Następnie wykonywane są pomiary lub skan ciała, a gotowy gorset jest precyzyjnie dopasowywany podczas przymiarki. W trakcie leczenia odbywają się również regularne wizyty kontrolne, które pozwalają na bieżąco dostosowywać gorset do zmian zachodzących wraz ze wzrostem dziecka.

Wczesna diagnoza daje największe szanse na skuteczne leczenie

Im wcześniej skolioza zostanie rozpoznana, tym większa szansa na zahamowanie jej rozwoju metodami zachowawczymi. Dlatego warto zwracać uwagę na pierwsze oznaki asymetrii sylwetki i nie odkładać konsultacji ze specjalistą.

Połączenie regularnej fizjoterapii, kontroli lekarskich oraz – jeśli jest to konieczne – odpowiednio dopasowanego gorsetu ortopedycznego pozwala wielu dzieciom przejść okres intensywnego wzrostu bez znacznego pogłębiania się skrzywienia i uniknąć leczenia operacyjnego w przyszłości.

Źródła: